Co to jest hazard

Hazard to wszystkie gry o pieniądze lub inne dobra, w których o wygranej decyduje przypadek. Jest to świadome podejmowanie ryzyka, głównie w celu wzbogacenia się, ale również silnych emocji towarzyszących podejmowanemu ryzyku. To właśnie te silnie przeżywane emocje są podstawą do uzależniania się.

Wg Światowej Organizacji Zdrowia, patologiczny hazard „polega na często powtarzającym się uprawianiu hazardu, który przeważa w życiu człowieka ze szkodą dla wartości i zobowiązań społecznych, zawodowych, materialnych i rodzinnych”. Siłą napędową patologicznego hazardu jest potrzeba przeżywania silnego napięcia, jakie pojawia się podczas gry. Wygrana zwiększa poczucie mocy i popycha do dalszej gry. Przegrana powoduje spadek szacunku do siebie i zmniejszenie poczucia kontroli nad sytuacją oraz niejednokrotnie żądzę odzyskania straty, a to z kolei skłania do szukania sposobów na poprawę samopoczucia w kolejnych grach. Objawy patologicznego hazardu można stwierdzić zarówno u osób, które obracają dużymi kwotami pieniędzy grając w kasynach czy salonach gry jak i u tych, które grają na automatach, uczestniczą w zakładach wzajemnych, sesjach bingo itp. Jest także pewna grupa osób, które posiadając „żyłkę hazardzisty”, mają jednocześnie większe poczucie odpowiedzialności albo niewielkie możliwości finansowe i wybierają bardziej bezpieczne namiastki hazardu takie jak totolotek, konkursy audiotele, tzw. „zdrapki” czy niedrogie loterie. Zdarza się jednak, że część z tych osób traci, w pewnym momencie, kontrolę nad swoimi emocjami, a chęć zysku i dreszczyk związany z ryzykiem biorą górę. Wówczas wydają coraz więcej pieniędzy na kupony totka i loteryjne losy czy dziesiątki razy wykręcają telefoniczne numery telewizyjnych konkursów, kupują dziesiątki egzemplarzy tego samego pisma, żeby „wydrapać” obiecany samochód albo przynajmniej odkurzacz. Sygnałem, że sprawy posuwają się zbyt daleko staje się dopiero niewiarygodnie wysoki rachunek telefoniczny lub podliczenie ogólnej wartości „drobnych” kwot wydanych na pojedyncze losy czy kupony. Dwie twierdzące odpowiedzi na poniższe pytania – to sygnał o istnieniu zagrożenia.

  1. Czy zdarzało się, że różne osoby z otoczenia denerwowały Cię uwagami na temat Twojego grania?
  2. Czy zdarzało się, że odczuwałeś wyrzuty sumienia lub wstyd z powodu swojego grania?
  3. Czy zdarzało Ci się, że rano po przebudzeniu jedna z pierwszych myśli dotyczyła zakładów/grania?
  4. Czy zdarzały się w Twoim życiu takie okresy, kiedy odczuwałeś konieczność ograniczenia zakładów/grania?
  • Testy, które pomogą Ci w rozpoznaniu, czy to jak grasz nosi znamiona uzależnienia:
  1. Kwestionariusz SOGS
  2. AH_20 pytań
  • Objawy ostrzegawcze:

Uzależnienie pojawia się stopniowo i nie jest łatwo je zauważyć. Są jednak zachowania, które mogą świadczyć o podstępnie rozwijającym się uzależnieniu. Oto one:

  1. Powtarzające się podejmowanie gry z wiarą w powtórzenie przypadkowej wygranej, jaka miała miejsce jakiś czas wcześniej
  2. Granie, coraz częściej po to, aby odprężyć się, zredukować napięcie, niepokój, przeżyć „coś” przyjemnego itp.
  3. Poszukiwanie okazji do grania, planowanie grania
  4. Poświęcanie na granie większej ilości czasu niż się planowało
  5. Poświęcanie coraz większej ilości czasu na granie, kosztem innych aktywności życiowych, rezygnacja z niektórych dotychczasowych przyjemności na rzecz grania
  6. Wydawanie na granie większych kwot niż się zaplanowało
  7. Wydawanie coraz większych kwot pieniędzy na granie lub „odgrywanie się”
  8. Wydawanie na granie pieniędzy przeznaczonych na inne cele
  9. Pożyczanie pieniędzy na granie
  10. Pojawienie się myśli, żeby na granie przeznaczyć nie swoje pieniądze (odegrać się i szybko oddać)
  11. Kontynuowanie grania pomimo pojawiających się problemów finansowych, konfliktów rodzinnych itp.
  12. Ukrywanie swojego grania przed najbliższym otoczeniem, kłamstwa
  13. Samodzielne wizyty osób, które wcześniej grały wyłącznie w sytuacjach towarzyskich i rozrywkowych, w miejscach, gdzie istnieje możliwość grania
  14. Unikanie rozmów na temat grania, reagowanie gniewem bądź agresją na sygnały sugerujące potrzebę ograniczenia lub zaprzestania grania
  15. Reagowanie rozdrażnieniem w sytuacjach utrudniających dostęp do grania
  16. Podejmowanie „cichych” prób ograniczania grania po to, aby udowodnić sobie, że jeszcze posiada się kontrolę nad swoim graniem
  • Kiedy granie jest już chorobą?

Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne, już w 1980 roku, uznało patologiczny hazard za chorobę. Kryterium rozpoznania tej choroby jest stwierdzenie co najmniej pięciu, z przedstawionych niżej, powtarzających się zachowań:

  1. zaabsorbowanie hazardem tj. przypominanie sobie wcześniejszych doświadczeń związanych z graniem, odgrywaniem się lub planowaniem następnej gry, myśleniem, jak zdobyć pieniądze na hazard itp.
  2. potrzeba podwyższania podczas gry stawek pieniędzy, niezbędnych do uzyskania odpowiedniego poziomu zadowolenia (satysfakcji, pożądania)
  3. powtarzające się podejmowanie bezskutecznych wysiłków mających na celu ograniczenia lub zaprzestania hazardowego grania
  4. podenerwowanie lub poirytowanie przy próbach ograniczenia lub przerwania grania
  5. traktowanie gry jako sposobu ucieczki przed problemami lub na poprawienie złego samopoczucia (np. pozbycia się uczucia bezradności, winy, lęku, depresji)
  6. podejmowanie prób „odegrania się” po wcześniejszej utracie pieniędzy w grze
  7. okłamywanie członków rodziny, terapeuty lub innych, w celu ukrycia prawdziwych rozmiarów swojego hazardowego grania
  8. podejmowanie nielegalnych działań takich jak: fałszerstwo, oszustwo, kradzież lub malwersacja w celu zdobycia pieniędzy na granie
  9. utrata lub narażenie na szwank, z powodu zaangażowania w hazardowe granie, ważnych związków uczuciowych, możliwości edukacyjnych, zawodowych itp.
  10. szukanie u innych osób pomocy finansowej w celu poprawienia złej sytuacji ekonomicznej spowodowanej hazardowym graniem

Obecność dwóch lub trzech objawów powinna już być sygnałem ostrzegawczym.

  • Jak zapobiegać uzależnieniu się od hazardu?
  1. Utrzymaj równowagę miedzy graniem, a swoimi innymi aktywnościami życiowymi
  2. Nie graj wówczas, kiedy jest Ci smutno, masz depresję czy jakieś problemy
  3. Nie traktuj grania jako sposobu na zarabianie pieniędzy
  4. Ustalaj zawsze limit pieniędzy, jakie możesz przeznaczyć na grę, a po jego wyczerpaniu odejdź od gry
  5. Grając, korzystaj wyłącznie z pieniędzy przeznaczonych na rozrywkę, a nie z tych, które są przeznaczone na opłacenie czynszu, rachunków, nauki itp.
  6. Nie graj kosztem swoich bliskich (finanse, czas itp.)
  7. Ustal czas, jaki możesz przeznaczyć na grę, a po jego upływie odejdź od gry
  8. Nie pożyczaj nigdy na granie
  9. Nigdy nie „odgrywaj się”
  10. Poznaj objawy patologicznego hazardu
  11. Bądź wyjątkowo ostrożny w graniu, jeżeli stwierdzono u Ciebie jakiekolwiek inne uzależnienie, bo łatwiej niż inni możesz uzależnić się również od grania